Column Amerikaanse Presidentsverkiezingen - Politieke cafe Studium Generale Universiteit van Tilburg

Op hoop van zegen

Hope; Change; Faith; Religious right; The right to vote; Mavericks?; Barack Osama; Osama Bin Laden; Country First; The second amendment; Suspending my campaign; Drill Baby Drill; Bill Ayers; Bill Clinton; Hillary Clinton; George Clinton?; George Bush; I’m no George Bush!

Zomaar wat kreten van de Amerikaanse 24 hour news channels die een niet aflatende stroom van meer of minder triviale berichten produceren. Ik consumeer ze met smaak, maar in de overkill aan informatie is het moeilijk hoofdzaak nog van bijzaak te onderscheiden; feit en fictie uit elkaar te houden. Wie kan nog met een strak gezicht zeggen dat hij fair and balanced is?

Als weldenkend mens word ik geacht fan van Obama te zijn, maar eigenlijk vind ik deze verkiezingen totale waanzin. Iedereen wil ‘erbij zijn’. Maar waarbij precies, dat weet geen mens. De Jonge Socialisten vertrokken naar de VS om daar voor Obama campagne te voeren, om daar te ontdekken dat die vóór de doodstraf is, méér troepen naar Afghanistan wil sturen en tégen het homohuwelijk is. Ignorance is bliss, zullen we maar zeggen.

Hier zijn we beland 230 jaar nadat de Founding Fathers met een ganzenveer op perkament schreven ‘we hold these truths to be self-evident, that all men are created equal’.

In de ene hoek van de ring hebben we de man die de belofte van dat principe eindelijk lijkt te gaan realiseren. Barack Hussein Obama, met zijn 47 jaren levenservaring en 4 jaar ervaring in de senaat nog steeds beschouwd als een lichtgewicht. Maar hij is afgetraind, lichtvoetig, en net als die andere zwarte held – die overigens wél echt moslim was – is hij zeer rap van tong. Vrij naar Muhammad Ali zou hij het gezegd kunnen hebben: ‘If you thought the world was surprised when Nixon resigned, wait ‘till I kick McCain’s behind!’. Hij heeft een droom, maar fungeert voor zijn volgelingen ook als projectiescherm, waar iedereen zijn eigen hoop en vrees op kan projecteren, zonder precies te weten waar Obama zelf voor staat.

Dat Obama bijna heilig is heeft hij volledig aan zichzelf te danken. Hij is intelligent en fotogeniek, hij heeft een schitterende stem, maar kan ook luisteren. Hij is zwart genoeg voor zwarten en wit genoeg voor witten. Zijn boodschap van hoop is die van een Messias. De ironie wil echter dat er dan ook een wonder moet plaatsvinden, willen zijn plannen gerealiseerd worden: ze zijn doorgerekend en blijken onmogelijk te betalen. Hopelijk kan hij in navolging van die andere Messias met 5 hotdogs en 2 literbekers cola 5000 mensen voeden.

In de andere hoek van de ring de underdog, de maverick, de oude straatvechter. Hij is niet eens meer de schaduw van de man die hij ooit was. Hij is ziek en heeft al zijn principes moeten verloochenen om het tot een titelgevecht te laten komen. En nu moet hij zich verlagen tot smerige trucjes: stoten onder de gordel die maar nauwelijks aankomen. En nog steeds wacht hij op de openlijke zegen van de evangelicals en de born again christians. De zegen die George Bush Junior aan de macht hielp, maar voor McCain maar niet wil komen.

De oude vos is weliswaar down, hij is zeker nog niet out. Iemand die vijf jaar in krijgsgevangenschap heeft gezeten, laat zich door een paar ongunstige opiniepeilingen niet uit het veld slaan! Waarom verbaast niemand zich erover dat Obama ondanks zijn veelvoud aan campagne-uitgaven nog steeds de hete adem van McCain in de nek voelt? Hoe zou de race zijn gelopen als de kredietcrisis niet had plaatsgevonden? Het is nu niet meer te geloven, maar McCain stond vóór de crisis en nádat hij Sarah Palin had voorgedragen, in de peilingen ruim voor op Obama. Wat als McCain zijn rol van commander in chief beter had kunnen uitspelen?

Maar eigenlijk weet de veteraan het al, het is vechten tegen de bierkaai. De strijd is gestreden, Obama is ‘the people’s champion’. Helemaal hier in Nederland, waar 85% van de bevolking hem steunt, maar ook twee derde van de ondervraagden verwacht dat Obama wordt vermoord tijdens zijn ambtstermijn. Het zou hem definitief religieuze status geven en helaas heeft hij de geschiedenis tegen. Ook de twee vorige politici die zoveel losmaakten – John F. Kennedy en Robert Kennedy – stierven in het harnas.

Als Obama onverhoopt toch zijn ambtstermijn overleeft, dan zou het weleens vies tegen kunnen vallen met die beloofde veranderingen. Amerikaanse presidenten verkeren nu eenmaal niet in de luxepositie om hun standpunten trouw te blijven. Bush senior won in ’88 met de belofte 'read my lips: no more taxes', maar moest vanuit het Witte Huis toch snel weer toegeven aan voorgestelde belastingverhogingen.

Mijn lijfblad the Economist is er niettemin uit. Zij plaatsten Obama op de cover van hun meest recente nummer met het veelbetekende bijschrift: ‘It is time’. Als dat een voorteken is, kan het trouwens nog spannend worden, want in 2004 gaf the Economist openlijk de voorkeur aan ene John Kerry.

Op hoop van zegen dan maar… Barack Obama for president of the United States of America!