vrijdag 20 februari 2009

Filmbespreking (1)

The Wrestler (2008) - Darren Aronofsky

Iedereen die wel eens op een podium heeft gestaan moet het gevoel kennen. De adrenaline jaagt door het lijf en doet de zenuwen vergeten. Het publiek kent zijn rol en juicht je luidkeels toe. Maar als het optreden is afgelopen is keert iedereen terug naar de orde van de dag. Je loopt na afloop naar de bar en verwacht erkenning, maar ontvangt vooral ontwijkende blikken. Een enkeling maakt een vrijblijvend compliment, waarop je niets zinnigs weet te zeggen.

De ironie wil dat op een podium staan – dat voor de goegemeente iets bijzonders is – voor sommige entertainers het enige moment is waarop ze echt voelen dat ze leven. Het alledaagse is voor hen een aaneenschakeling van trivia geworden waar het moeilijk doorheen worstelen is. Bijna letterlijk geldt dat in The wrestler voor Randy the Ram, een door Mickey Rourke gespeelde professional wrestler. De rol zou eerst naar Nicolas Cage gaan, maar die zegde om onduidelijke redenen af. Wat een geluk. De rol is Mickey Rourke op het lijf geschreven, en ook dat vrijwel letterlijk. Rourke heeft de laatste jaren plastische chirurgie ondergaan en wedijvert met Sylvester Stallone om wie het meest strakgetrokken lijf en impressieloze gelaat van Hollywood heeft. Hij is een freakshow geworden, een rariteit, en juist daarom perfect voor professional wrestling, de typisch Amerikaanse showsport waarbij overmatig dikke of gespierde mannen doen alsof ze elkaar op de meest spectaculaire en sadistische wijze in elkaar slaan. Ze doen dat onder artiestennamen als The Ayatollah met bijbehoorde act en routines in een aangeklede boksring, die Rourke nog kent uit de tijd dat hij zelf professioneel bokser was.

Het verhaal van The Wrestler is in één zin samen te vatten: Randy the Ram is een veteraan die zijn beste tijd lang geleden heeft gehad, en ernstig in verval is geraakt, maar probeert terug te komen. Vooral het fysieke verval is overweldigend: we zagen eerder Christian Bale 30 kilo afvallen voor The Machinist en Robert de Niro 20 kilo aankomen voor Raging Bull, maar het verschil met hen is dat Mickey Rourke waarschijnlijk niets heeft hoeven doen voor zijn rol: zijn door plastische chirurgie verwrongen gezicht en onnatuurlijk opgepompt strakke lichaam waren al voorhanden. Alles opgeteld zijn de parallellen tussen Randy the Ram en Mickey Rourke zo talloos dat de vraag zich opdringt of scriptschrijver Robert D. Siegel wellicht Rourke als inspiratiebron heeft gebruikt. Ook Rourke is met zijn 60 jaren immers een veteraan, door een diep dal gegaan, maar nu bezig met een comeback. Op moment van schrijven wordt hij zelfs genoemd als kanshebber voor een Oscar.

Hoewel hij zeer beperkt is geworden in zijn gezichtsuitdrukkingen (die hij trouwens nooit veel gebruikte), speelt Rourke Randy the Ram overtuigend: hij ís Randy the Ram. Goed, er valt altijd wel wat op te merken. De interactie op het scherm tussen Rourke en de vrouwen in de film gaat minder makkelijk en is ook iets minder overtuigend – maar wellicht daarmee juist levensecht. Het script dreigt hier en daar te vervallen in vertelschema’s en alle clichés komen voorbij (de randfiguren in de Amerikaanse samenleving verzamelen zich in stripclubs en door de professional wrestlers wordt in de kleedkamer openlijk gehandeld in illegale middelen). Het camerawerk is soms wat verwarrend met rare zooms en camerabewegingen, en de montage kent hier en daar net wat veel herhaling (veel scènes in de stripclub, die als locatie snel gaat vervelen). Maar een kniesoor die daarop let, The Wrestler is gewoon een steengoede film, niet in de laatste plaats omdat onafhankelijk regisseur Darren Aronofsky zich niet heeft laten verleiden tot een Hollywood/feel good einde. Gaat zien die film!

Addendum (22 maart 2009): Rourke vroeg zijn vriend Bruce Springsteen om de muziek te componeren voor The Wrestler. Springsteen antwoordde dat hij niet veel tijd had en geen ervaring met een hele soundtrack maken, maar hij maakte wel een lied dat uiteindelijk - zeer op zijn plaats - aan het eind van de film te horen is. De link naar het nummer. Een link naar een interview waarin The Boss op onnavolgbare wijze uitlegt wat hij allemaal in het lied heeft verwerkt.